YORUG‘LIK YILI QANDAY KASHF ETILGAN?

Материал из Wikipedia | Haqida
Перейти к: навигация, поиск

Biz yorug‘lik nima ekanligini to‘liq izohlay olmasaqda, uni deyarli aniq o‘lchay olamiz. Modomiki, yorug‘lik yili — yorutlik nurining bir yilda bosib o‘tadigan masofasiga teng bo‘lganligi uchun, mazkur kashfiyotga nurning harakatlanish tezligi orqali erishildi. 1676 yilda daniyalik falakiyotshunos olim Ole Ryomer Yer o‘z orbitasi bo‘ylab harakatlanishda Mushtariy yulduziga nisbatan Quyoshning teskari tomoniga o‘tganida, Mushtariy yo‘ldoshlaridan birida Quyosh tutilishi kechikkanini, Yer yana Quyoshning o‘ng tomoniga qaytganida yo‘ldoshdagi tutilish odatdagi vaqtda sodir bo‘lganini aniqlaydi. Har ikkala holatdagi Quyosh tutilishi oraligidagi farq o‘n yetti daqiqa edi. Har yetti daqiqa mobaynida nur Yer diametriga teng keladigan masofani bosib o‘tadi. Yerning diametri esa 186 000 000 mil. Nur bu masofani 1000 soniyada, ya’ni taxminan 17 daqiqada bosib o‘tgan bo‘lsa, demak yorug‘likning bir soniyadagi tezligi 186 000 milga ten ekan.
Professor Albert Maykelson yangi usulda o‘tkazgan ko‘p yilli tadqiqotlari natijasida yorug‘lik tezligi bir soniyada 186 284 milg teng ekanligini isbotladi. Bu yorug‘lik tezligining hozirgacha en aniq ko‘rsatkichi hisoblanadi. Agar biz bu tezlikny bir yillk soniyalar miqdoriga ko‘paytirsak, yoruglikning bir yilda bosi o‘tadigan masofasi 5 880 000 000 000 mil bo‘lar ekan. Ayni iny masof yorug‘lik yili deb qabul qilingan.


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты