Tumanlik nima?

Материал из Wikipedia | Haqida
Перейти к: навигация, поиск

Utmishda zaif teleskoplarda samoni kuzattan astronomlar ulkan aylanma va quyunni eslatuvchi bulutlarni ko‘rganda uni tumanlarga o‘xshatib, "Tumanlik", deb atay boshlaganlar.
Tumanliklar asosan ikki turkumga — galaktika tumanliklari va galaktika tashqarisidagi tumanliklarga bo‘linadi. Galaktika tumanliklarini o‘z galaktikamizda (Somon yo‘lida) ko‘rishimiz mumkin. Ularning tarkibi chang va gazlardan iborat bo‘ladi. Galaktika tashqarisidagi tumanliklar galaktikamiz sirtida joylashgan bo‘lib, asosan yulduzlardan iborat.
Galaktika tumanliklarining soni ikki mingga yaqin. Insonga ma’lum aksariyat tumanliklar asosan galaktikamiz tashqarisida joylashgan. "Ular nechta?" degan savolga "Somon yo‘lidan tashqaridagi samoda ular millionlarcha", deb javob byorish mumkin.
Galaktikadan tashqaridagi tumanliklar yana "koinotlar oroli" yoki "galaktikalar" deb ham ataladi. Bizning galaktikamizga ham qarama-qarshi tomondan nazar solinsa, bu yer ham tumanlik bo‘lib ko‘rinadi. Galaktikadan tashqaridagi tumanliklarning shakli ham turlicha bo‘ladi. Ayrimlari shaklsiz yoki ellips shaklida ko‘rinadi. Ko‘plab tumanliklar buraMa (spiral) kurinishda ham bo‘ladi. Burama tumanliklar xuddi bizning galaktikamiz kabi ko‘plab yulduzlar, gazli bulutlar va changlardan iborat juda katta hududlarga yoyilgan "tutun"larAir. Tumanliklarning odatda yadrosy" mavjud bo‘lib, undan burama ko‘rinishdagi shoxchalar taralgan bo‘ladi. Barcha mashhur tumanliklar ichida "Andromeda tumanligi" deb atalgan tumanlik Yerga eng yaqini va eng yorqinidyr. U Quyoshga nisbatan 1 500 000 000 marta ko‘sroq yoruglik chiqara oladi.


Bo’limga tegishli boshqa maqolalar


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты
301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.


Apache/2.4.10 (Debian) Server at link.topbuyjp.com Port 80