Rang nima?

Материал из Wikipedia | Haqida
Перейти к: навигация, поиск

Olamni rangsiz tasavvur qilish mumkinmi? Yuq, albatta! Quyosh nurlari turfa ranglar birikmasidan iborat ekanligani utmishdagi olimlar orasida Isaak Nyuton isbotlab bergan edi. Buning uchun u quyosh nurlarini ko‘p qirrali shisha (prizma)dan o‘tkazadi. O‘shanda nur shishaning qirralarida sinib, turli ranglarga ajralgan, ya’ni spektr hosil qilgan. Endilikda biz quyosh nuri yetti xil rangdan iborat ekanligini bilamiz. Lekin maxsus asboblar orqali ranglarning yuzdan ortiq turlari aniqlangan. Masalan, oq rang aslida uch turdagi asosiy ranglar — tuq sariq, qizil va yashil-binafsha ranglar umumlashmasidan hosil bular ekan. Shuningdek, spektrda uning tarkibida yana uch xil "yordamchi" ranglar — nim yashil-moviy, sariq va qirmiziga moyil qizgish ranglar umumlashmasini kursa buladi. "Yordamchi" ranglar ham turli xildagi ranglar birikmasidan hosil qilinadi.
Ranglar inson kuzi ilg‘aydigan tulqinlar bilan moslashgan buladi. Lekin hasharot va hayvonlarning kuzlari uzgacha uzunlikdagi tulqinlarga moslashgani tufayli, ular ranglarni bizdan kura boshqacha tusda ko‘radilar. Nurli yoki rangli tulqinlar juda qisqa buladi. Ranglar haqida ran borganda, bo‘yoqlarning xususiyatiga ham tuxtalib utish kerak. Bo‘yoq rangini yanada tiniqlashtirish uchun unga o‘zga, yordamchi ranglar qushiladi. Bo‘yoqning asosiy, boshlangich rangi sariq, nim yashil-ko‘k va qizil bo‘lsa, uni tiniqlashtirish uchun yordamchi tuq sariq-qizg‘ish, yashil va ko‘kimtir-binafsha ranglarni qo‘shish kerak.
Yordamchi ranglar aralashmagan ranglar, masalan, sariq, qizil yoki yashil tur va hokazo ranglar — sof ranglar, deyiladi. Oq yoki boshqa turdagi ranglar aralashmasidan nim rang buyoqlar tayyorlanadi. Masalan, oq rangga boshqa turlarni qushish bilan pushti va fil suyagi rangiga uxshash rangni yaratish mumkin va hokazo. Qizil buyoq, idishda qora bulib kurinadi, zero nur tushmagan joyda rang yaxshi ilg‘anmaydi. Shu sababdan ham qorong‘i xonada ranglarni kurib, aniqlab bulmaydi. Jismning rangi uning qanday materialdan yasalgani va unga nur ning qanday tushishiga ham bog‘liq. To‘q sariqqa moyil qizgishtob kuylak tuq sariq, qizil ranglarni o‘zidan qaytarib, kukish-binafsha va yashil ranglarni uziga yutgani tufayli kuzimizga qizil bo‘lib kurinadi.

Bo’limga tegishli boshqa maqolalar


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты
301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.


Apache/2.4.10 (Debian) Server at link.topbuyjp.com Port 80