Qachonlardir qit’alar yaxlit bo‘lganmi?

Материал из Wikipedia | Haqida
Перейти к: навигация, поиск

Dunyo xaritasida Janubiy Amerika va Afrika qit’alarining tuzilishini sinchiklab kuzating. Janubiy Amerikaning Braziliya joylashgan ung tomonidagi burtiqlikni va Afrika qit’asining chap tomonidagi kamgakni kuryapsizmi? Ular ni biriktirsak yaxlit bir qit’a hosil bulmayaptimi? Bundan yarim asr muqaddam nemis olimi Alfred Vegenyor ayni shu fikrga kelgan edi. Olim bu haqda ngunday deb yozadi: "Janubiy Atlantikanins qarama-qarshi qirg‘oqlarini urganganimizda Braziliya va Afrika sohili chiziqlarining bir-birlariga uxshashliklaridan hayratga tushasiz. Braziliya sohilidagi har bir bo‘rtiq Afrika sohilidagi kamgaklarga moye keladi".
Shuningdek, Vegener tabiatshunoslari Janubiy Amerika va Afrikaning nabotot hamda hayvonot dunyosining tarixgacha bulgan davrini urganib, ular urtasida juda kun uxashliklarga duch kelganlarini ham aniqlagan. Shundan keyin, u ikki qita qachonlardir yaxlit bulib, keyinchalik bir-birlaridan alsralgan, degan xulosaga keladi va qit’alarning ko‘chib yuringi haqidagi nazariyaga asos soladi. Maekur nazariyaga kura, Yer sathining quruqlik qismi qachonlardir uz daryolari, kullari va ichki ummonlariga ega yaxlit bir qitadan iborat bulgan. Keyin bizga ma’lum bulmagan sabablarga kura, ular bulaklarga alsrala boshlagan. Janubiy Amerika Afrikadan uzilib, boshqa tomonga, Shimoliy Amerika G‘arbiy Yevropadan ajralib, Garb tomonga surilgan. Qytalarning bir-biridan uzilishi va hozirda bizga ma’lum tartibda shakllanishi shu tarzda ro‘y bergan.
Haqiqatan ham bu Vegener taxmin qilganday bulganmi yoki yuqmi, bunisi bizga qorong‘i. Bu bir faraz, xolos. Lekin xaritaga qarab turib, bunday taxmin qilishga jiddiy asoslar borligiga ishonish mumkin. Tarixgacha bulgan davrdagi nabotot va hayvonot olamini o‘rganish natijalari ham mazkur nazariyani isbotlamoqda. Bundan tashqari, yer qobig‘ida kuchish lsarayoni hozirgi davrda ham davom etmoqda. Shu sababli, Vegener haq bulishi ham mumkin!

Bo’limga tegishli boshqa maqolalar


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты
301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.


Apache/2.4.10 (Debian) Server at link.topbuyjp.com Port 80