Platina nima?

Материал из Wikipedia | Haqida
Перейти к: навигация, поиск

Platina dunyodagi eng noyob xususiyatli metallardan biri bulib, ochkulrang tusiga ko‘ra ispanchada "plata", ya’ni "kichik kumush" degan ma’noni anglatadi,, Platina oltin singari cho‘ziluvchan bo‘lganidan uning 30 grammidan Yevropaning markazi Kyolndan to Moskvaga yetadigan ingichka sim yasash mumkin. U qo‘rg‘oshindan ikki baravar og‘ir bo‘lib, 30 santimetr qalin va pguncha uzunlikdagi bir kub platina 500 kilogramm keladi.
Platina konlardagi ruteniya, palladiy, rodiy, iridiy va osmiy kabi rudalar tarkibida uchraydi. Ayrim konlarda esa u tilla, kumush, mis, temir, xrom va nikel kabi metallar tarkibida, mayda zarrachalar shaklida yoki sof holatida ham topilishi mumkin.
Ilk bor platina qatlamlari XVIII asrda Janubiy Amerikadan topilgan edi. Lekin metall ancha vaqtgacha keng qullanilmagani uchun arzon baholangan bulsa, keyinchalik odamlar uning noyob xususiyatlaridan foydalanishni o‘rgani1igach, narxi keskin daralsada ko‘tarilib ketdi. Platina tabiatda kam uchraydigan qimmat metallardan biri hisoblanadi. Masalan, yuqorida biz eslatib o‘tgan qalinligi va uzunligi o‘ttiz santimetrlik, yarim tonnalik platina jahon bozorida ikki million dollar turishining o‘zi uning noyobligidan dalolatdir.
Platina oksidlovchi moddalardan (masalan kislorod) kislotalarga va issiqdikka chidamliligi bilan ham yuqori baholanadi. Platinani 1843 darajada, azot va xlorid kislota aralashmasidagina eritipg mumkin. Undan kumup1, oltin, mis, nikel yoki qalay kabi platinali metall qotishmalar yaratitttda foydalaniladi. Platina asosan zargarlik sanoatida, shuningdek, elektr zanjirlarini ulashda, analitik tarozilar hamda haroratni aniq ulchovchi uskunalar va ilmiy laboratoriyalardagi aniqlik talab qiluvchi uskunalarda qullaniladi.


Bo’limga tegishli boshqa maqolalar


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты
301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.


Apache/2.4.10 (Debian) Server at link.topbuyjp.com Port 80