Non nega "rizqi ro'z" deyiladi?

Материал из Wikipedia | Haqida
(перенаправлено с «Non nega "rizqi ruz" deyiladi?»)
Перейти к: навигация, поиск

Jahonningqaysi burchagida bulmang, yerlik xalqning urf-odatlari, tillari, taomlarining qandayligidan qat’iy nazar, nonning usha yerga xos bulgan muayyan bir turini kurasiz.
Xitoyda non guruch unidan, Hindistonda tariqdan, Germaniya va Skandinaviya mamlakatlarida javdar bug‘doy hamda arpadan pishiriladi. Ayrim mamlakatlarda nonni loviya, kartoshka, chuchqayong‘oq qushib tayyorlapzadi. Ammo aksariyat dunyo aholisi boshoqli donlardan tayyorlangan nonlarni iste’mol qilishga odatlangan. Kupchilik odamlar uchun non eng muhim ozuqa manbai! Zero, non organizm uchun tuyimli va foydali moddalarga boy. U boshqa yeguliklarga nisbatan arzon. Non bo‘lmaganida organizmga quvvat bag‘ishlash va sog‘liqni saqlash uchun odamlar ortiqcha xarajat talab qiladigan tuxum, sut va hul meva iste’mol qilishga majbur bulishardi. Bunday mahsulotlarni kundalik tarzda iste’mol qilishga hammaning ham qurbi yetmagan bulardi. Shuning uchun ham nonni kambag‘alning "asosiy rizqi ruzi", deyishadi. Qadimgi inson boshoqli g‘alla o‘simligining donini chaynaganida tanasiga quvvat kirishini anglagan edi. Miloddan uch ming yillar muqaddam misrliklar ikki tosh urtasida ezg‘ilangan donning unidan xamir qorib, maxsus qoliplarda pishirib iste’mol qilganlar.
Non tayyorlanadigan xamir ikki xil: xamirturush bilan oshirilgan va xamirturushsiz, ya’ni oshirilmagan buladi. Xamirturushli xamir o‘zidan karbonat angidrid pufakchalari chiqargani boisdan yaxshi kupchiydi va uning noni yumshoq, xamirturushsizniki esa quruq va qattiq buladi. Oddiy nonlar xamirturush bilan oshirilgan xamirdan tayyorlanadi. Pishiriqlar, yogli shirin bulkalar, pirojniy kabi konditer mahsulotlarini tayyorlashda xamir ga sut yoki sodali qatiq qushiladi.
Non turli xil boshoqli usimlik donlaridan tayyorlanadi, lekin bug‘doydan tayyorlangan non hammasidan afzalroqdir. Chunki bug‘doy tarkibida gaz pufakchalarini uzida ushlab qoluvchi "kleykovina" deb ataluvchi oqsil modda bor. Shuning uchun ham bug‘doy noni boshqa nonlarga nisbatan sulqildoq, mazali bo’ladi.

Bo’limga tegishli boshqa maqolalar


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты
301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.


Apache/2.4.10 (Debian) Server at link.topbuyjp.com Port 80