Nega vulqonlar ma’lum bir hududlardagina joylashgan?

Материал из Wikipedia | Haqida
Перейти к: навигация, поиск

Nyu -York, London yoki Parij: kabi shaharlar hududida vulqonlar yo‘q va kelajakda ham bulmasa kerak. Biroq Yer sharining ayrim mintaqalaridagi bitta nuqtada bir vaqtning o‘zida bir nechta vulqon joylashganligiga guvoh bo‘lamiz.
Markaziy Osiyoning Tinch okeani sohili vulqonlar eng faol bulgan joylardan biri hisoblanadi. Darhaqiqat, aynan o‘sha mintaqada yaqin utmishda so‘nib ulgurgan ko‘plab vulqonlardan tashqari, hozirda dunyoda faol bo‘lganlarining uchdan ikki qismi joylashgan. Sababi, mazkur mintaqalarda yer qobig‘i boshqa mintaqalarga nisbatan zaifroq. Qobig‘i zaif bo‘lgai yer yuzalarida vulqonlar hosil bo‘ladi. Yerning yadrosida harorat juda baland, shuning uchun ham yer qa’ri chuqurlashgani sayin qatlamlarda harorat kutarila boshlaydi. 25 kilometr chuqurlikda harorat 1000-1100" S gacha borib yetadi, shuning uchun u yerdagi tog‘ jinslari erib, suyuq holga kelib qolgan bo‘ladi.
Tog‘ jinslari eriganida hajmi oshadi, endi ularga kengroq joy kerak bo‘ladi. Yerning ayrim mintaqalarida tog‘ tizmalari yuzaga kelganiga atigi bir necha ming yilgina bulgan. Ayni o‘sha tog‘lar tagida va unga tutash hududlarda o‘zga mintaqalarga qaraganda bosim pastroq. Bular ma’lum darajada, yer qobig‘ining zaif nuqtalaridir. Erigan jism (magma) yerning ana shu qismlariga oqib o‘tib, suyuqlik rezervuarlari (hovuzlar) hosil qiladi. Yer qobig‘ining siqilishidan paydo bulgan yoriqlardan magma yuqoriga kutarila boshlaydi. Magma yer qobig‘ini yorib, yer yuzasiga kuch bilan qaynab chiqa boshlaydi. Bundan vulqon hosil bo‘ladi. Suyuq magma tarkibida otilayotgan gaz tugagach, vulqon ham otilishdan to‘xtab, so‘nadi.
Vulqon otilganida magma tarkibidagi gazsimon moddalar portlab, lavaning bir qismi changga aylanib, osmonda kora bulut paydo bo‘ladi.

Bo’limga tegishli boshqa maqolalar


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты
301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.


Apache/2.4.10 (Debian) Server at link.topbuyjp.com Port 80