Muzlik davri qachon yakunlangan?

Материал из Wikipedia | Haqida
Перейти к: навигация, поиск

Ko‘pchilik tarixdagi muz davri juda kadim zamonda bo‘lib o‘tgan, yakunlangan undan hech bir iz qolmagan, deb o‘ylashadi. Lekin geologlarning ta’kidlashicha, davrining yakunlanish bosqichi endi yaqinlashmoqda. Grenlandiya oroli aholisi to kunga qadar muz davrida yashab kelmoqda. Taxminan 25 ming yil muqaddam Shimo Amerika qit’asi markazida yashovchi xalq yillar, asrlar mobaynida muz va qo mavsumlarni boshdan kechirgan. Muz davrida Tinch okeakidan Atlantik okeanig shimoldan qutbgacha ulkan muz devorlari bo‘lgan. O‘sha davrda Kanadaning jami maydo Qo‘shma Shtatlar va Yevropa qit’asining shimoli-g‘arbiy qismi bir kilometr qalinroq muz qatlami bilan qoplangan edi.
Lekin bu o‘sha davrda havo harorati juda sovuq bo‘lganini bildirmaydi. AQSH shimol tarafida harorat hozirgidan atigi 5 gradus past bo‘lgan, xolos. Aslida davrining paydo bo‘lishiga o‘shanda yoz mavsumining qator yillar davomida so kelishi sabab bo‘lgan. Yezda haroratning past bo‘lgani tufayli qishda yoqqai qor muzlar erib ulgurmagan. Natijada qor va muz qatlamlari qalinlashib, yer kurrasin shimoliy mintaqasini butunlay egallab olgan.
Muz davri to‘rt bosqichdan iborat. Har bir bosqich mobaynida muz qatlami qalinl borib, muzliklar janubga qarab siljigan, so‘ng yana erib, Shimoliy qutbga chekin Olimlar bunday jarayon to‘rt bor sodir bo‘lgan, deb hisoblashadi. Sovuq davr "muzlash", iliq davr "muzlashlar oralig‘i" deyiladi. Muz davrining birinchi bos — Shimoliy Amerikada 2 000 000 yil, ikkinchisi — 1 250 000 yil, uchinchisi — 500 yil, so‘nggisi, taxminan, 100 000 yil muqaddam bo‘lgan deb taxmin qilinadi.
So‘nggi bosqichda muzning erish tezligi turli mintaqalarda turlicha ro‘y ber Masalan, AQShning hozirgi Viskonsin shtatida muz erishi 40 000 yil muq boshlangan. AQShning Yangi Angliya tumanidagi muzliklar esa 28 000 yil muq erib tutagan. Hozirgi Minnesota shtati esa muzdan xalos bo‘lganiga atigi 15 000 bo‘ldi. Yevropa mintaqasida Germaniyadagi muzliklar 17 000 yil oldin, Shvetsiyadagi mu esa 13 000 yil oldin erib bitgan.

Bo’limga tegishli boshqa maqolalar


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты
301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.


Apache/2.4.10 (Debian) Server at link.topbuyjp.com Port 80