Aql darajasi qanday o’lchanadi?

Материал из Wikipedia | Haqida
Перейти к: навигация, поиск

Insonlarda jismonan va aqlan rivolslanish lsarayoni uzaro mutanosyb tarzda kechadi. Har ikkala yunalishdagi rivolslanishning tuxtashi, insonlarning o‘ziga xos xususiyatlariga binoan turli yoshlarga tug‘ri keladi. Binobarin, kimningdir buyi un olti yongida 1,6 metr bulganda o‘sishdan tuxtasa, shu usmir akasining buyi un tuqqiz yoshgacha usib, 1,8 metrgacha yetishi mumkin. Aksariyat odamlarda aqliy o‘sishning tuxtashi, taxminan, o‘smirlik davriga tug‘ri keladi.
Agar 2000 yilning 10 oktabrida tug‘ilgan bolalar kurikdan utkazilsa, tabiiyki, ular ham jismonan, ham aqlan bir-biriga o‘xshamaydilar. Ayrimlarining buyi urtacha, bonxqalari novcha, uchinchi toifadagilari pakana bulishadi. Ayrim bolalar qobiliyatli bo‘lib, a’lo baholarga uqisa, boshqalari urtacha, boshqalari esa uqishdan qiynalishadi.
Odamlarning buylarini ulchash mumkin, ammo ularning -aqliy darajasi qanday ulchanadi? Buning uchun alohida psixologik testlar seriyasi ishlab chiqilgan. Undan foydalanish usuli quyidagicha: birinchidan, har xil yoshli bolalar qaysi vazifalarni bajara olishlari aniqlanadi. Olti yoshli bolalar bir xil vazifani bajarishsa, sakkiz yoshlilar boshqa xil vazifani bajarishadi va hakozo. Endi olti yoshlilarga mo‘ljallangan test vazifasini turli yoshdagi bolalarga berib kuramiz. Ayrim turt va besh yoshlilar ham bu vazifani uddalashlari, ammo ba’zi un-un ikki yoshlilar ayni shu vazifada qiynalishlari mumkin. Aqliy daraja shu yusinda ulchanadi. Agar olti yoshli bola yoshiga moye test vazifasini bajara olsa urtacha, ayni shu vazifani turt yoki besh yoshli bola uddalasa, aqliy darajasi a’lo ekanligi ma’lum buladi. Xuddi shu vazifani, ya’ni olti yoshga mo‘ljallangan vazifani bajarishga un ikki yoshli bolaning uquvi yetmasa, aqliy darajasi orqada qolgan hisoblanadi.
"Aqliy daraja" matematik tilda qisqartirilgan tarzda — YU("Ay-Kyu") harflari bilan ifodalanadi. Masalan, aql darajasi urtacha bulgan olti yoshli bolaning YU("Ay-Kyu")si 100 ga teng. Odamning aqliy koeffitsiyentini aniqlashda, uning aqliy yoshi xronologik yoshga bulinadi va chiqqan son yuzga kupaytiriladi. Agar besh yoshli bolaning aqliy darajasi olti yoshliga moye kelsa, uning IQ ("Ay-Kyu")si 120 ga teng buladi (oltini beshga bulamiz va chiqqan sonni 100 ga kupaytiramiz). 90-100 oraligidagi IQ urtacha, agar u 110 dan yuqori bulsa, aqliy darajasi a’lo ekanligi anglanadi

Bo’limga tegishli boshqa maqolalar


Adabiyotlar va manbalar ro`yxati

1. "Hamma…Hamma narsa haqida" “Davr press” NMU 2012 yil. Toshkent
2. (Arxiv.uz/ Ma`lumotlar ombori)


Личные инструменты
Пространства имён

Варианты
Действия
Навигация
Инструменты
301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.


Apache/2.4.10 (Debian) Server at link.topbuyjp.com Port 80